Chương 4 — OOP trong Python

Ví dụ code: encapsulation với bankaccount

12/03/2025 Phần 12

Encapsulation thực tế

Key idea 1: Kiểm soát truy cập dữ liệu

Class BankAccount minh họa encapsulation bằng cách kiểm soát cách dữ liệu được đọc và ghi:

class BankAccount:
    def __init__(self, account_number, balance):
        self._account_number = account_number  # Protected
        self.__balance = balance               # Private

    def get_balance(self):
        return self.__balance

    def set_balance(self, balance):
        if balance >= 0:
            self.__balance = balance
        else:
            print("Invalid balance: must be >= 0")

    def deposit(self, amount):
        if amount > 0:
            self.__balance += amount
        else:
            print("Invalid deposit amount")

    def withdraw(self, amount):
        if 0 < amount <= self.__balance:
            self.__balance -= amount
        else:
            print("Invalid withdrawal amount")

Key idea 2: Protected và Private trong Python

Ký hiệu	Loại	Ý nghĩa
_name	Protected	Không nên truy cập trực tiếp từ bên ngoài (convention)
__name	Private	Python name mangling — không thể truy cập trực tiếp

Với __balance, bạn không thể truy cập account.__balance từ bên ngoài class. Bạn chỉ có thể dùng get_balance() và set_balance().

Key idea 3: Preconditions bảo vệ tính toàn vẹn dữ liệu

def set_balance(self, balance):
    if balance >= 0:  # Precondition
        self.__balance = balance

set_balance chỉ chấp nhận giá trị >= 0. Điều này đảm bảo số dư tài khoản không bao giờ âm — logic kiểm tra được đặt bên trong class, không phải bên ngoài.

Đây là điểm mấu chốt của encapsulation: class tự kiểm soát tính hợp lệ của dữ liệu mình quản lý.

Key idea 4: Sử dụng class trong thực tế

account = BankAccount("ACC001", 1000)

print(account._account_number)  # Có thể nhưng không nên
print(account.get_balance())     # Cách đúng: 1000

account.set_balance(500)
account.deposit(100)
account.withdraw(50)
print(account.get_balance())     # 550

Thực hành tốt: dùng getter/setter cho mọi attribute quan trọng để có thể kiểm soát precondition và postcondition khi cần.