Chương 5 — SOLID Principles

Thực hành solid: interface segregation principle

22/03/2025 Phần 22

Vấn đề — fat interface

from abc import ABC, abstractmethod

class IMultifunctionalDevice(ABC):
    @abstractmethod
    def print(self): pass

    @abstractmethod
    def scan(self): pass

    @abstractmethod
    def copy(self): pass

    @abstractmethod
    def fax(self): pass

class Printer(IMultifunctionalDevice):
    def print(self):
        print("Printing...")

    def scan(self):
        pass  # Printer không cần scan — bắt buộc implement là sai

    def copy(self):
        pass  # Printer không cần copy — bắt buộc implement là sai

    def fax(self):
        pass  # Printer không cần fax — bắt buộc implement là sai

Key idea 1: Xác định vấn đề

ISP phát biểu: Clients không nên bị ép phụ thuộc vào các interface mà họ không sử dụng.

Vấn đề: Printer phải implement scan(), copy(), fax() dù không cần. Điều này tạo ra “fat interface” — interface béo phì, mang những method thừa.

Hậu quả:

Class Printer mang theo những method vô nghĩa.
Khó maintain khi interface thay đổi.
Code không thể hiện đúng ý định thiết kế.

Giải pháp — tách interface thành nhỏ

Key idea 2: Bốn interface riêng biệt

class IPrinter(ABC):
    @abstractmethod
    def print(self): pass

class IScanner(ABC):
    @abstractmethod
    def scan(self): pass

class ICopier(ABC):
    @abstractmethod
    def copy(self): pass

class IFax(ABC):
    @abstractmethod
    def fax(self): pass

Key idea 3: Class chỉ implement những gì cần

class Printer(IPrinter):
    def print(self):
        print("Printing...")

class Scanner(IScanner):
    def scan(self):
        print("Scanning...")

class Copier(ICopier):
    def copy(self):
        print("Copying...")

class Fax(IFax):
    def fax(self):
        print("Faxing...")

# Python hỗ trợ multiple inheritance
class PrinterCopier(IPrinter, ICopier):
    def print(self):
        print("Printing...")

    def copy(self):
        print("Copying...")

Key idea 4: Lợi ích

Sau khi refactor:

Printer chỉ implement print() — không mang “gánh nặng” của các method không liên quan.
Dễ tạo thiết bị đa chức năng bằng cách implement nhiều interface.
Code rõ ràng, thể hiện đúng khả năng của từng thiết bị.

ISP thường đi cùng với SRP. Khi một interface có quá nhiều methods không liên quan, đó là dấu hiệu cần tách ra — tương tự như class có nhiều trách nhiệm cần tách thành nhiều class.