Chương 4 — OOP trong Python

Ví dụ code: abstract class kết hợp contract và implementation

15/03/2025 Phần 15

Abstract class shape — ví dụ hoàn chỉnh

Key idea 1: Cấu trúc của abstract class kết hợp

from abc import ABC, abstractmethod

class Shape(ABC):
    def __init__(self, color):
        self.color = color

    @abstractmethod
    def area(self):
        pass

    @abstractmethod
    def perimeter(self):
        pass

    def description(self):
        print(f"{self.__class__.__name__} has color {self.color}")

Trong class này:

• color là attribute chung → tất cả shapes đều có màu sắc.
• area() và perimeter() là abstract → mỗi shape có cách tính riêng.
• description() đã có implementation → các class con không cần viết lại.

Key idea 2: Triển khai cụ thể

class Rectangle(Shape):
    def __init__(self, width, height, color):
        super().__init__(color)  # Delegate color cho Shape
        self.width = width
        self.height = height

    def area(self):
        return self.width * self.height

    def perimeter(self):
        return 2 * (self.width + self.height)

class Circle(Shape):
    def __init__(self, radius, color):
        super().__init__(color)
        self.radius = radius

    def area(self):
        import math
        return math.pi * self.radius ** 2

    def perimeter(self):
        import math
        return 2 * math.pi * self.radius

Lưu ý: super().__init__(color) trong cả hai class để đảm bảo Shape.__init__() được gọi và self.color được khởi tạo đúng.

Key idea 3: Code không phụ thuộc vào class cụ thể

def process_shape_color(shape: Shape):
    shape.description()  # Hoạt động với mọi Shape

process_shape_color() không biết shape là Rectangle hay Circle. Nó chỉ cần shape là một Shape — đảm bảo description() tồn tại.

rect = Rectangle(4, 5, "red")
circle = Circle(3, "blue")

process_shape_color(rect)    # Rectangle has color red
process_shape_color(circle)  # Circle has color blue

Key idea 4: Code mở rộng mà không cần sửa đổi

Nếu sau này thêm class Triangle(Shape):

class Triangle(Shape):
    def __init__(self, base, height, color):
        super().__init__(color)
        self.base = base
        self.height = height

    def area(self):
        return 0.5 * self.base * self.height

    def perimeter(self):
        # ...
        pass

process_shape_color() không cần thay đổi để hỗ trợ Triangle. Đây là sức mạnh của contract — code trở nên future-proof.

Đây là cách Abstract class trong Python kết hợp những điểm tốt nhất của interface (contract) và class thông thường (reusable implementation) — một nền tảng quan trọng cho tất cả Design Patterns sắp học.